Zirve’niz ve mali müşavirinizin düzeni yerinde kalır; aranızdaki evrak akışını Zirve’nin kabul ettiği XML ve Excel biçiminde otomatikleştiririz. Doğrudan tabloya yazmayız — önce “entegrasyon” derken neyi kastettiğinizi netleştiririz, çünkü Zirve’de bu kelime başka anlama geliyor.
Zirve’nin kendi dokümantasyonunda “entegrasyon”, ticari taraftaki işlemlerin genel muhasebeye fiş olarak aktarılmasıdır — yani program içi bir süreçtir, dış sistem bağlantısı değil.
Zirve’nin üçüncü taraflara açık, belgelenmiş bir REST API’si bulunmuyor; resmi veri giriş-çıkış yolları dosya tabanlıdır: XML aktarımı ve Excel aktarımı.
Zirve Nova 2.0’daki “API Key”, GİB Dijital Vergi Dairesi’nden alınan e-Beyanname anahtarıdır (programdaki alan adıyla “e-Beyanname APİ KEY”) — Zirve’ye dışarıdan bağlanmak için bir entegrasyon anahtarı değildir.
Kayıt Aktar, 61 farklı programdan veri alabilen resmi bir göç aracıdır; canlı entegrasyon değil, tek seferlik taşıma içindir.
Veritabanı MS SQL Server’dır ve varsayılan kurulum SQL Express ile yapılır; kayıt hacmi büyüdüğünde ücretli SQL sürümüne geçişi üretici kendisi öneriyor.
Zirve Ticari, Zirve Müşavir ve Nova 2.0
Zirve Yazılım’ın ürün hattında ticari ve mali müşavirlik tarafı ayrışıyor. Ticari tarafta Zirve Ticari Paket SQL, mali müşavirlik tarafında Zirve Müşavir SQL bulunuyor; bunların yanında Genel Muhasebe SQL, İşletme, Üretim ve Finansman gibi modüller yer alıyor. Zirve Nova ve Nova 2.0 ise bulut tarafındaki mali müşavir ürünü olarak konumlanıyor.
Bu ayrımın entegrasyon açısından anlamı büyük. Mali müşavirlik tarafındaki bir kurulumda sorun genellikle “müşteri firmalardan gelen belgeleri nasıl toplu aktarırız” sorusudur. Ticari taraftaki bir kurulumda ise soru “sahadan veya web tarafından gelen hareketi Zirve’ye nasıl işleriz” hâline gelir. İki soru aynı araçlarla çözülmez.
Görüşmeye başlarken bu yüzden önce hangi üründe, hangi rolde olduğunuzu netleştiriyoruz: siz mi mali müşavirsiniz, yoksa mali müşaviriniz mi Zirve kullanıyor. Bu tek cümle, projenin kime hangi veriyi hangi formatta vereceğini büyük ölçüde belirliyor.
Zirve’de “entegrasyon” ne demek? Bu terim tuzağını baştan çözelim
Bu bölümü sayfanın en başına yakın koymamızın sebebi, bu terim karışıklığının entegrasyon görüşmelerinde tipik bir zaman kaybı kaynağı olması. Firma “Zirve entegrasyonu istiyoruz” diyor, biz dış sistem bağlantısını konuşmaya başlıyoruz, karşı taraf ise aslında programın içindeki bir işlemden bahsediyor.
Zirve’nin kendi dokümantasyonunda entegrasyon, ticari taraftaki işlemlerin genel muhasebeye fiş olarak aktarılmasıdır. Yani ürünün içinde çalışan, ticari modül ile muhasebe modülü arasındaki bir aktarım süreci. Başka bir yazılımla veri alışverişi anlamına gelmez.
İşlem anında entegrasyon
Kayıt oluşturulurken muhasebe fişi de eşzamanlı üretilir. Bu modda aktarımı yapılmış evrakın fiş durumu “E” olarak işaretlenir; yani hangi belgenin muhasebeleştiği kaydın kendisinden okunabilir. Aynı alandaki diğer değerler de bilgi taşır: “H” aktarımın yapılmadığını, “ED” ise aktarılan evrakın sonradan değiştirildiğini gösterir.
Sonradan entegrasyon
Aktarım anlık yapılmaz; ay seçilir ve o döneme ait işlemler toplu hâlde muhasebeye aktarılır. Yoğun evrak girişi olan firmalarda tercih edilen yöntem budur.
Muhasebe kodunun bulunma sırası
Aktarım sırasında hangi hesap kodunun kullanılacağı belirli bir öncelik sırasıyla belirlenir: önce evrakın kendi içinde tanımlı kodlara bakılır, orada yoksa kart tanımlarındaki kodlara, o da yoksa entegrasyon işlemleri tarafındaki tanımlara.
Bu sıralama, dışarıdan Zirve’ye veri hazırlayan bir sistemin tasarımını doğrudan etkiliyor. Aktarılacak belgeye hesap kodunu nereye yazdığınız, muhasebeleştirmenin hangi tanıma göre çalışacağını belirliyor. Bunu bilmeden hazırlanan dosyalar “aktarım oldu ama yanlış hesaba düştü” sonucunu veriyor.
Zirve’ye veri girmenin ve Zirve’den veri almanın resmi yolları
Zirve tarafında belgelenmiş veri giriş-çıkış yolları dosya tabanlıdır. Üçüncü taraflara açık, üreticinin yayımladığı bir REST API’si bulunmuyor. Bu, entegrasyon tasarımını doğrudan belirleyen bir gerçek: Zirve projelerinde mimari, canlı servis çağrısı üzerine değil, dosya üretimi ve dosya aktarımı üzerine kurulur.
Bunun bir kısıt olduğunu saklamıyoruz. Ama aynı zamanda öngörülebilir bir yapı: dosya formatı belliyse, üretilen dosya hem test edilebilir hem arşivlenebilir hem de aktarım öncesi gözle kontrol edilebilir. Servis tabanlı entegrasyonlarda kaybettiğiniz “ne gönderdiğimizi görebilme” imkânı burada elinizde kalıyor.
Zirve tarafında belgelenmiş veri aktarım yolları ve kullanım amaçları. Lisans ve modül koşulları kurulumda teyit edilir.
Yol
Format
Ne için kullanılır
Express Aktarım
XML (tekli veya toplu, sıkıştırılmış dosya desteğiyle)
Fatura XML’lerinin Zirve’ye aktarılması; sürükle-bırak ile toplu işlem
Fatura Excel aktarımı
Excel
Genel Muhasebe modülünde fatura verisinin tablo hâlinde aktarılması
Başka bir programdan Zirve’ye tek seferlik veri göçü
Banka ekstresi aktarımı
XLS, PDF, HTML, TXT, CSV, EML
Müşavir tarafında banka hareketlerinin fişe dönüştürülmesi
Dosya tabanlı aktarımın üç ayrı yüzü
Yukarıdaki tablo dört yolu listeliyor ama bunlar aynı işi yapmıyor. Hangisinin kullanılacağı, verinin nereden geldiğine ve ne sıklıkta aktarılacağına göre değişiyor.
Express Aktarım — XML ile süreklilik
Fatura XML’lerini tek tek ya da toplu hâlde aktarmak için kullanılır; dosyalar sürükle-bırak ile verilebilir ve sıkıştırılmış dosya desteği bulunur. Düzenli akış kurulacaksa Zirve tarafında en pratik yol genellikle budur, çünkü belge formatı zaten standarttır.
Entegrasyon tarafında bizim işimiz, kaynak sistemin ürettiği veriyi bu akışa uygun ve doğrulanmış XML hâline getirmek, dosyayı beklenen konuma bırakmak ve aktarım sonucunu izlenebilir kılmaktır. Aktarılan her dosyanın kaydı tutulur; sessiz başarısızlık bırakmayız.
Fatura Excel aktarımı — tanım tablolarıyla eşleme
Genel Muhasebe modülünde fatura verisi Excel üzerinden aktarılabilir. Akış kabaca şöyle ilerler: kaynak ticari programın adı ve Excel sayfa adı tanımlanır, Excel Tanım Tabloları ekranında (F5) sütun eşlemesi yapılır, evrak türü ve hesap kodları belirlenir, tutar tanımları girilir, dosya seçilir, fiş tarihi verilir ve aktarım başlatılır.
Dosyanın içermesi gereken alanlar açısından asgari küme bellidir; dövizli veya stoklu aktarımda ek alanlar gerekir.
Zorunlu asgari alanlar: Tarih, Cari Adı veya Açıklama, Matrah, KDV
Opsiyonel alanlar: Evrak No, VKN/TCKN
Dövizli aktarımda ek olarak: Para Birimi, Döviz Tutarı
Stoklu aktarımda ek olarak: Stok Kodu, Miktar
Sütun eşlemesi Excel Tanım Tabloları üzerinden yapılır; dosya düzeni değişirse tanım da güncellenir
Kayıt Aktar — bu bir göç aracıdır, entegrasyon değil
Kayıt Aktar, Zirve’nin resmi veri göçü aracıdır. Mikro, Logo, Netsis, Nebim, Dia, Likom, Link, Vega, Zenom ile GMS, ERA, Derece, DataSoft gibi eski nesil programlar dâhil olmak üzere 61 farklı programdan veri alabildiği belirtiliyor. Kaynak olarak SQL veritabanı dosyaları (mdf/ldf), .bak yedekler, Excel ve metin dosyaları kullanılabiliyor. Aktarılabilen veri kümesi arasında hesap planı, fiş listesi, demirbaş, personel, gelir-gider kayıtları, cari ve stok yer alıyor.
Bu aracın ne olduğu kadar ne olmadığı da önemli: Kayıt Aktar bir göç aracıdır. Başka bir programdan Zirve’ye geçerken verinizi taşımak için tasarlanmıştır; iki sistemin sürekli veri alışverişi içinde çalışması için değil. “Kayıt Aktar var, o zaman entegrasyon çözülmüş” yorumu, projelerin sonradan tıkanmasının yaygın sebeplerinden biri.
Nova 2.0’daki “API Key” yaygın bir yanlış anlamaya yol açıyor
Zirve Nova 2.0 tarafında kullanıcı forumlarında ve destek sorularında tekrar eden bir cümle var: “Bizde API Key var, oradan bağlanabilirsiniz.” Bu anahtar gerçekten mevcut ama işlevi sanılandan farklı.
Nova 2.0 tarafındaki API Key, GİB Dijital Vergi Dairesi’nden alınan e-Beyanname anahtarıdır. Programa Admin İşlemleri → Müşavir Bilgileri → Şifre İşlemleri yolundan, “e-Beyanname APİ KEY” alanına girilir ve anahtar bir kez görüntülenir. Yani bu anahtar, Zirve’nin GİB’e bağlanması için kullanılan bir kimlik bilgisidir.
Üçüncü bir tarafın Zirve’ye bağlanması için kullanılan bir entegrasyon anahtarı değildir. Bu ayrım, projenin fizibilitesini doğrudan etkilediği için ilk görüşmede netleştiriyoruz. Anahtarın varlığı, üçüncü taraflara açık bir API bulunduğu anlamına gelmiyor.
Piyasada Zirve ile veri alışverişi vaat eden üçüncü taraf ara katman çözümleri mevcut. Bunlar Zirve’nin resmi ürünü değil ve biz bir ürün tavsiyesi yapmıyoruz — bayisi veya iş ortağı olmadığımız hiçbir ürünü önermiyor ya da karalamıyoruz. Böyle bir katman gündeme gelirse dikkat edilmesi gereken üç şey var: verinin hangi yöntemle alındığı, sürüm değişikliklerinde kimin sorumlu olduğu ve verinizin nerede tutulduğu.
Zirve’de okumak ile yazmak: risk dengesi diğer ürünlerden farklı
Zirve’de bu ayrım diğer ürünlere göre biraz daha keskin, çünkü bir tarafta belgelenmiş bir yazma yolu var (dosya aktarımı), diğer tarafta belgelenmemiş bir veri modeli var.
Okuma — veri modeli kamuya açık değil
Zirve verisi MS SQL Server üzerinde tutuluyor. Ancak tablo adlandırması, şema yapısı ve firma-dönem ayrımının nasıl kurulduğu kamuya açık şekilde dokümante edilmiş değil. Bu yüzden bu sayfada tek bir tablo adı yazmıyoruz — yazsak tahmin olurdu ve tahmine dayalı teknik iddia, bu sayfanın değerini sıfırlardı.
Pratikte okuma tarafı, sizin kurulumunuz üzerinde yapılan bir keşif çalışmasıyla çıkarılır: hangi verinin nerede durduğu, hangi alanın ne anlama geldiği ve hangi kaydın hangi ekrandan üretildiği birlikte doğrulanır. Bu çalışma projenin ilk kalemidir; atlanamaz.
Raporlama okuması yapılacaksa ağır sorgular canlı veritabanını yormayacak şekilde kurgulanır
Varsayılan kurulum SQL Express ile geldiği için kapasite ve eşzamanlılık sınırları baştan hesaba katılır
Alan anlamları tahminle değil, ekran karşılıklarıyla eşleştirilerek doğrulanır
Yazma — yalnızca belgelenmiş aktarım yollarından
Zirve’ye veri yazmanın belgelenmiş yolu dosya aktarımıdır: XML ve Excel. Biz de yazma tarafında bu yolun dışına çıkmıyoruz. Veritabanına doğrudan kayıt atmak, şemanın dokümante olmadığı bir üründe özellikle riskli: hangi kontrolü atladığınızı bile bilmiyor olursunuz.
Bunun bir sonucu da şu: Zirve projelerinde yazma tarafı genelde toplu ve dönemsel çalışır, anlık değil. Bu bir eksiklik gibi görünebilir ama muhasebe akışının doğasına aslında uygundur — belgeler zaten dönemsel olarak muhasebeleşir.
Sürüm yükseltmesinde dosya tabanlı entegrasyona ne olur?
Dosya tabanlı entegrasyonun servis tabanlıya göre bir avantajı var: kırılma noktası daha az ve daha görünür. Ama riski sıfır değil ve nereden geleceği de farklı.
Zirve tarafında yükseltmenin entegrasyona dokunabileceği üç yüzey var. Birincisi kabul edilen dosya yapısı: XML şemasında veya Excel için beklenen sütun düzeninde bir değişiklik, üretilen dosyanın reddedilmesine yol açabilir. İkincisi tanım katmanı: Excel Tanım Tabloları üzerindeki eşlemeler, sürümle birlikte gelen ekran ve alan değişikliklerinden etkilenebilir. Üçüncüsü veri modeli: okuma tarafında doğrudan veritabanına bakan raporlar, şema değişikliğinden etkilenebilir ve şema dokümante olmadığı için bu değişiklik önceden ilan edilmez.
Bu yüzden Zirve projelerinde entegrasyonu iki katmana ayırıyoruz: dosya üretimi ve dosya biçimi. Biçim tanımı yapılandırma tarafında tutulur, kodun içine gömülmez. Sütun düzeni ya da alan eşlemesi değiştiğinde yapılması gereken şey kod değişikliği değil, tanım güncellemesi olur. Ayrıca her yükseltme sonrası küçük bir doğrulama seti çalıştırıyoruz: birkaç örnek belge aktarılır, sonuç Zirve ekranlarından kontrol edilir.
İlk 15 gün: teslim sonrası çıkan hataları ücretsiz düzeltiyoruz. Sonrası: dosya biçimi takibi ve sürüm sonrası doğrulama turu, isteğe bağlı bir bakım anlaşmasıyla sürer. Yükseltmenin kendisini yetkili bayiniz yönetir; bizim sorumluluğumuz entegrasyonun o geçişi kaldırabilir durumda olması.
Zirve bayileri ve mali müşavirlik ofisleri için teknik destek hattı
Bu sayfayı okuyanların bir kısmı Zirve kullanan firma değil, Zirve satan bayi ya da Zirve üzerinden çalışan mali müşavirlik ofisi. İkisinin de karşılaştığı ortak durum şu: müşteri tarafında üretilen veriyi Zirve’ye uygun hâle getirecek bir ara adım gerekiyor ve bu adım el emeğiyle yürüyor.
Bizim üstlendiğimiz iş tam olarak bu ara adımın yazılımıdır: kaynak sistemden gelen veriyi doğrulanmış XML ya da Excel dosyasına dönüştüren, aktarımı izlenebilir kılan ve hatalı kaydı sessizce yutmayan katman. Ürün, lisans ve müşteri ilişkisi tarafına girmiyoruz.
Müşteriyle ticari ilişki sizde kalır; biz yalnızca teknik yükü alırız
Tekrarlayan aktarım işlerini otomatikleştiririz — ay sonunda aynı dosyayı elle hazırlayan kimse kalmaz
Dosya biçimi tanımlarını sizin yönetebileceğiniz şekilde bırakırız; her sütun değişikliği için bize dönmeniz gerekmez
İstenirse arka planda kalırız, istenirse teknik görüşmelere sizin ekibinizin parçası olarak katılırız
Yazılım tarafının bedeli ve sınırı işin başında yazılır; müşterinize verdiğiniz teklif bu yüzden sürprizsiz kalır
Sahada nasıl görünüyor?
Mali müşavirlik ofisinde toplu belge aktarımı
Müşteri firmalardan farklı formatlarda gelen belgeler tek bir akışta toplanıp doğrulanmış XML hâline getiriliyor ve Zirve’ye aktarılıyor. Ay sonu yığılması, dosya tek tek açılarak çözülmüyor.
Ticari programdan Zirve’ye fatura akışı
Farklı bir ticari programda oluşan satış faturaları, Excel Tanım Tabloları ile eşlenmiş standart bir dosyaya dönüştürülüp Genel Muhasebe tarafına aktarılıyor. Hesap kodu eşlemesi tanım tarafında yönetildiği için kod değişikliği geliştirici gerektirmiyor.
Banka hareketlerinin fişe dönüşmesi
Bankadan alınan ekstre dosyaları düzenli bir akışa bağlanıyor, fiş kesme biçimi ve fiş tarihi kuralları yazılı hâle getiriliyor. Aynı hareketin iki kez fişleşmesi kontrol altına alınıyor.
E-ticaret satışlarının dönemsel muhasebeleşmesi
Web satışları günlük olarak toplanıp dönemsel aktarım dosyasına dönüştürülüyor. Aktarım öncesi dosya gözle kontrol edilebiliyor; ne gönderildiği kayıt altında kalıyor.
Başka bir programdan Zirve’ye geçiş
Zirve’ye yeni geçen firmalarda veri göçü için resmi Kayıt Aktar aracı kullanılıyor, göç sonrası düzenli akış ayrıca kuruluyor. Göç ile canlı entegrasyon birbirine karıştırılmadığı için proje sonradan tıkanmıyor.
Referans iş birliği
Entegrasyon tarafında yeni bir hat kuruyoruz ve ilk projeleri referans iş birliğiyle yürütüyoruz: projenin sonunda ölçülebilir sonuçları vaka çalışması olarak yayımlamamıza ve sizi referans göstermemize izin veren firmalara özel koşul uyguluyoruz. Karşılığında alacağınız şey standart bir paket değil, süreçlerinize göre yazılmış bir sistem — ve geliştiren ekibe doğrudan erişim.
Sık sorulan sorular
Zirve’nin bir API’si var mı?
Üçüncü taraflara açık, üreticinin yayımladığı bir REST API’si bulamadık. Zirve tarafında belgelenmiş veri giriş-çıkış yolları dosya tabanlıdır: XML aktarımı ve Excel aktarımı. Bu, projenin mimarisini doğrudan belirler — Zirve entegrasyonları canlı servis çağrısı üzerine değil, doğrulanmış dosya üretimi ve aktarımı üzerine kurulur. Durumun değişmesi hâlinde tek doğru kaynak üreticinin kendi duyurusudur.
Nova 2.0’da API Key var, oradan bağlanamaz mısınız?
Hayır, çünkü o anahtar farklı bir iş için. Nova 2.0’daki API Key, GİB Dijital Vergi Dairesi’nden alınan e-Beyanname anahtarıdır ve programa Admin İşlemleri → Müşavir Bilgileri → Şifre İşlemleri yolundaki “e-Beyanname APİ KEY” alanından girilir. Zirve’nin GİB’e bağlanmasını sağlar; üçüncü bir tarafın Zirve’ye bağlanmasını değil. Bu, Nova 2.0 tarafında tipik bir yanlış anlama ve fizibiliteyi doğrudan etkilediği için ilk görüşmede netleştiriyoruz.
Zirve bayisi misiniz?
Hayır. Zirve Yazılım’la bir bayilik, çözüm ortaklığı ya da iş ortaklığı bağımız yok; başka bir üreticiyle de yok. Bağımsız çalışan bir geliştirme ekibiyiz. Lisans, kurulum, eğitim ve ürün danışmanlığı yetkili bayinizin alanı ve o alana girmiyoruz. Bizim işimiz, ürünün belgelenmiş aktarım yolları üzerinden çalışan yazılımı geliştirmek — bayiler ve müşavirlik ofisleriyle taşeron modelde de çalışıyoruz.
Kayıt Aktar ile entegrasyon çözülmüş olmuyor mu?
Olmuyor, çünkü Kayıt Aktar bir göç aracıdır. Başka bir programdan Zirve’ye geçerken verinizi taşımak için tasarlanmış; 61 farklı programdan veri alabildiği ve kaynak olarak SQL veritabanı dosyalarını, .bak yedekleri, Excel ve metin dosyalarını desteklediği belirtiliyor. Ama bu tek seferlik bir taşıma işidir. İki sistemin sürekli veri alışverişi içinde çalışması ayrı bir kurgu gerektirir ve düzenli akış için XML ya da Excel tabanlı aktarım yolları kullanılır.
Excel ile fatura aktaracaksak dosyada hangi alanlar olmalı?
Asgari küme bellidir: Tarih, Cari Adı veya Açıklama, Matrah ve KDV. Evrak No ile VKN/TCKN opsiyoneldir. Dövizli aktarımda Para Birimi ve Döviz Tutarı, stoklu aktarımda Stok Kodu ve Miktar alanları eklenir. Sütun eşlemesi Excel Tanım Tabloları üzerinden yapılır; yani dosya düzeniniz standart değilse de çalışabilir, yeter ki tanım doğru kurulsun. Biz bu tanımı sizin yönetebileceğiniz şekilde bırakıyoruz — her sütun değişikliğinde geliştirici çağırmanız gerekmesin diye.
Entegrasyon için ek lisans veya modül gerekiyor mu?
Dürüst cevap: resmi kaynaklarda bu konuda net bir açıklama bulamadık, dolayısıyla kesin bir şey söylemiyoruz. Express Aktarım ve Fatura Excel aktarımı gibi yolların sizin lisansınız kapsamında olup olmadığı, kurulumunuz üzerinden yetkili bayinizle birlikte teyit edilir. Bu teyit yapılmadan takvim ve fiyat vermiyoruz, çünkü lisans tarafında çıkan bir sürpriz projenin mimarisini değiştirebiliyor.
Veritabanımız SQL Express. Sorun olur mu?
Kayıt hacminiz düşükse olmaz; büyürse olur ve bunu baştan söylemeyi tercih ediyoruz. Zirve varsayılan kurulumunu SQL Express ile yapıyor ve yüksek kayıt hacminde ücretli SQL sürümüne geçişi üreticinin kendisi öneriyor. Entegrasyon devreye girdiğinde veri hacmi ve eşzamanlı erişim genellikle artar; bu yüzden keşif aşamasında mevcut kayıt hacmini ve büyüme beklentinizi soruyoruz. Sürüm geçişi gerekiyorsa bunu proje planında görünür bir kalem olarak yazıyoruz, sonradan çıkan bir sürpriz olarak değil.
Mali müşavirlik ofisimiz Osmaniye’de. Sizinle nasıl çalışırız?
Osmaniye, yerinde çalıştığımız Akdeniz hattının içinde; Mersin, Tarsus, Adana, Hatay ve İskenderun da öyle. İlk keşif görüşmesini ofisinizde yapabiliriz, sonrası büyük ölçüde uzaktan yürür — dosya üretimi ve aktarım katmanı için ofise fiziksel olarak gelmemiz gerekmez. Türkiye’nin diğer illerindeki müşavirlik ofisleriyle tamamen online çalışıyoruz; müşteri firmanın tarafında saha kurulumu gerekirse seyahat takvime yazılır.
Hangi programı kullandığınızı, sahada hangi verinin elle girildiğini ve neyi otomatikleştirmek istediğinizi anlatın. İlk görüşmede teknik olarak mümkün olup olmadığını ve hangi yöntemle yapılacağını netleştiriyoruz.
Bu sayfada adı geçen ürün ve markalar ilgili firmaların tescilli ticari markalarıdır. D'Cloud Software bağımsız bir yazılım geliştiricisidir; anılan firmaların yetkili bayisi, çözüm ortağı veya iş ortağı değildir. Entegrasyon hizmeti, ürünlerin kendi belgelenmiş arayüzleri ve veri erişim yöntemleri üzerinden sunulur.