SSCC Nedir? Koli ve Palet Sevkiyat Etiketi Nasıl Hazırlanır?

SSCC Nedir ve 18 Hanesi Neyi Gösterir?

SSCC (Serial Shipping Container Code), taşınacak veya depolanacak tek bir lojistik birimi tanımlayan, sabit uzunlukta 18 haneli sayısal koddur. GS1 Lojistik Etiket Kılavuzu'na göre bu numara birimin tedarik zincirinde izlenmesini sağlar ve fiziksel hareketin elektronik mesajlarla eşleşmesine imkân verir.

Önek ile seri referansı birlikte 16 hane eder. Barkodda başta görünen (00) ise SSCC'nin parçası değildir; ardından gelen verinin SSCC olduğunu bildiren uygulama tanımlayıcısıdır. GS1'e göre önek numaranın benzersizliğini sağlar ama birimin menşeini göstermez.

Önek uzunluğu kapasiteyi belirler. Diyelim ki 10 haneli bir önekiniz var: seri için 6 hane ve uzatma hanesiyle birlikte teorik olarak 10 milyon numara kalır. 12 haneli önekte bu sayı 100 bine düşer. GS1 Türkiye'nin 2026 usul ve esaslarına göre firma öneki 7 ile 12 basamak arasında tahsis edilir ve basamak sayısı kaç çeşit ürün için kullanılacağına bağlıdır; çok palet sevk edecekseniz başvuruda bu kapasiteyi de hesaba katın.

Koli barkodu ile palet barkodu aynı şey mi?

Hayır, koli barkodu çoğu zaman ürünü, palet etiketi ise taşıma birimini tanımlar. GS1 kılavuzuna göre satılabilen koliler çoğu zaman GTIN taşıyan ITF-14, EAN/UPC ya da ek veri gerekiyorsa GS1-128 barkodu kullanır. SSCC içermeyen bu etiketler GS1 lojistik etiketi sayılmaz. Tek başına sevk edilen bir koli ise lojistik birim olur ve SSCC alabilir.

Etikete Önce Alıcı Şartnamesi Karar Verir

GS1 yalnızca tek zorunlu öğeyi belirler; etiketin geri kalanını çoğunlukla alıcınızın şartnamesi şekillendirir. Bu yüzden ilk adım tasarım değil, şartnameyi okumaktır. Zincir mağaza, üçüncü taraf lojistik firması veya ihracat alıcısı etiket boyutu, ek alanlar, yerleşim ve test numunesi isteyebilir.

Sektörün kendi etiket standardı da olabilir. Otomotiv sevkiyatında VDA 4994 (Global Transport Label) ana kod olarak DataMatrix kullanır; dolayısıyla bu yazıdaki düzeni sormadan uygulamak yanlış olur. Şartnameye bakarken şu soruları cevaplayın:

• Yalnız palet mi, koli de mi SSCC'li etiket istiyor?
• Karışık palette her kalem için ayrı etiket veya elektronik sevk bildirimi şartı var mı?
• Hangi uygulama tanımlayıcıları zorunlu ve etiket hangi boyutta olacak?
• Sevk bildirimi (ASN, despatch advice) EDI ile mi bekleniyor?
• Canlıya geçmeden önce numune etiket onayı isteniyor mu?

Şartname GS1 kılavuzuyla çelişiyor gibi görünüyorsa kendi yorumunuzu basmak yerine alıcıya yazılı sorun. Reddedilen bir sevkiyat, soru sormaktan daha pahalıya gelir.

GS1 Palet Etiketinde Hangi Alanlar Bulunur?

GS1 lojistik etiketinde zorunlu alan SSCC'dir; diğer alanlar iş ihtiyacına ve alıcı şartnamesine göre eklenir. GS1 etiketi üç olası bölüme ayırır: taşıyıcı, müşteri ve tedarikçi. Bu bölümler bilginin ne zaman oluştuğuna göre gruplanır; sıra iş sürecine göre değişebilir, ama SSCC her zaman etiketteki en alt barkodda durur.

Karışık palette durum farklıdır. GS1 kılavuzuna göre farklı GTIN'lerden oluşan bir birimde ürün bilgisi lojistik etiketine konulamaz ve SSCC ile ilişkilendirilmiş elektronik mesaj kullanılması güçlü biçimde önerilir. Alıcı kolilerdeki GTIN'leri ayrıca okuyabilir, ama paletin içeriği sevk bildiriminden gelir.

Bir tanımlayıcı etikette yalnızca bir kez geçebilir. Etikete tek tarih değeri yazılabilir; paletteki kalemlerin tavsiye edilen tüketim tarihleri farklıysa GS1, en erken tarihin hem etikette hem sevk bildiriminde kullanılmasını önerir. Barkodlu verinin metin olarak da yazılması beklenir; alıcıyla başka bir dil kararlaştırılmadıysa alan başlıkları İngilizce olur (SSCC, BATCH/LOT, USE BY gibi). GS1'in İsveç kuruluşu, karışık paletlerde market alıcılarının çoğu zaman kalem başına etiket istediğini, elektronik sevk bildirimi kullanılıp taraflar anlaşırsa bundan vazgeçilebileceğini belirtir.

Baskı ve Yerleşim Ölçüleri

GS1-128 sevkiyat barkodunun ölçüleri GS1 Lojistik Etiket Kılavuzu'nda (Sürüm 1.3, 2019) tanımlıdır ve okuma güvenliğini doğrudan etkiler. Aşağıdaki değerleri alıcı şartnamesi ve GS1'in güncel Genel Spesifikasyonlarıyla birlikte kontrol edin.

Çoğu okuma sorununa yol açan ayrıntılar şunlardır:

• FNC1 unutulmasın. GS1-128, Code 128'in özel bir biçimidir ve onu ayıran FNC1 karakteridir. Etikette görünüşte aynı duran düz bir Code 128, GS1 şartını karşılamaz.
• Parantezler barkoda yazılmaz. Metinde (00) olarak görünür, ama parantez barkoda kodlanmaz.
• Barkod yönü yataydır. Çubuklar paletin durduğu zemine dik olur.
• İki yüz önerilir. GS1 palette iki yüze aynı veriyi taşıyan etiket önerir; böylece palet nasıl dizilirse dizilsin biri görünür.
• Isıya duyarlı kâğıttan kaçının. Kılavuz, ısı ve güneşte renk değiştiren termal kâğıdı kabul edilmez sayar ve siyah barkodun beyaz zeminde basılmasını önerir. Palet açık alanda bekliyor veya uzun zincirde taşınıyorsa malzeme seçimi önem kazanır.
• A6'da birleştirme yok. GS1, koli etiketlerinde ve standart A6 etikette SSCC'nin başka veriyle aynı barkodda birleştirilmemesini söyler.

Soğukta da ek pay gerekir. Kılavuz, dondurmanın baskı kalitesini düşürebileceğini, izin verilen aralığın üst X boyutlarının bu etkiyi azaltabileceğini not eder.

Koli-Palet Hiyerarşisi Yazılımda Nasıl Tutulur?

Hiyerarşi, hangi kolinin veya ürünün hangi SSCC'ye bağlı olduğunun kaydıdır ve etikette değil, depo yönetim sisteminde tutulur. Etiket yalnızca bir numara taşır; "bu paletin içinde ne var" sorusunun cevabı veritabanındadır. Sevk bildirimi de bu kayıttan beslenir: GS1'e göre bildirim her birim için SSCC'yi ve içindeki ürünleri belirtmelidir.

Kurulacak mantık basittir. Operatör palet kurmaya başlar, her koliyi veya ürünü okutur, palet kapanınca içerik sabitlenir ve numara o birime bağlanır. Barkodlu stok takip programı kullanan bir depoda bu adım mevcut toplama akışına eklenir. Tek tip ürün ve sabit dizilimde okutma kolinin toplu tanımıyla da yapılabilir; bunu kalite ve şartname ihtiyacı belirler.

GS1 etiket için birkaç senaryo sayar: önceden basılmış yalnız SSCC'li etiket, üretimde basılan etiket, müşteriye toplanan palet için basılan etiket ve mevcut SSCC'li etikete sonradan eklenen bölüm. Hangisini seçeceğiniz, paletin ne zaman belli olduğuna bağlıdır. Palet bozulup yeniden kuruluyorsa GS1 eski etiketin yerine yeni palet etiketi konmasını anlatır; alıcı şartnamesiyle teyit edin.

Yükleme aşamasında GS1 yalnız yüklenen paletlerin okutulmasını önerir. Sebep basittir: sevk bildirimi ve taşıma belgeleri gerçekten araca girene göre oluşmalıdır. Aynı numara teslimde tekrar okunduğunda bildirimle eşleşir ve alıcı kolileri tek tek saymadan kabul yapabilir; alıcı isterse içeriği ayrıca denetler.

SSCC Numarası Nasıl Üretilir ve Korunur?

SSCC numarası, kendi GS1 firma önekinizle, depo yönetim sisteminiz veya ERP'niz tarafından üretilmelidir. GS1 kılavuzu bunu açıkça önerir. Bulut etiket servisleriyle ilgili bir de uyarı içerir: numara hizmet sağlayıcının önekinden üretiliyorsa izlenebilirlik zayıflar ve bu standardın yanlış kullanımıdır.

Yazılım tarafında dikkat edilecek kurallar şunlardır:

• Tek sayaç. Numara merkezi bir sayaçtan gelir. Her yazıcıya veya bilgisayara ayrı sayaç vermek çakışma üretir.
• Yeniden basımda aynı numara. Yırtılan etiket yeniden basıldığında yeni numara üretilmez. GS1, birimin üzerindeki SSCC'nin değiştirilmemesi gerektiğini vurgular.
• Bir yıl kuralı. GS1 Genel Spesifikasyonları'na göre SSCC, ticari ortağa sevkinden itibaren bir yıl içinde yeniden verilmez; düzenleme veya sektör şartları bu süreyi uzatabilir. Pratikte sayacı geri sarmamak en güvenli yoldur.
• Arşiv. GS1, üretilen numaraların izlenebilirlik için arşivlenmesini önerir. İçerik kaydı numarayla birlikte saklanır.
• Doğrulama adımı. Kılavuz, geçiş sırasında üç düzeyde kontrol önerir: gözle kontrol, içerik kontrolü ve barkod sembol doğrulaması. Devreye aldıktan sonra da düzenli kontrol ister.

ERP'niz SSCC ve hiyerarşi tutuyorsa veya hazır depo yönetim sistemi alıcı şartnamenizi karşılıyorsa ayrıca yazılım yazmaya gerek yoktur. Özel geliştirmeyi düşünmeniz gereken durum, programınızın bu kaydı tutmaması ve alıcının etiket ve bildirim şartını karşılamak için programı değiştirmek istemediğinizdir. Bu durumda palet kurma ekranı, sayaç ve etiket şablonu mevcut programın yanına kurulur; irsaliye gibi kayıtlar programın resmî arayüzünden yazılır.

Sıkça Sorulan Sorular

SSCC almak için GS1 üyeliği gerekir mi?

SSCC, GS1 firma önekiyle üretildiği için önek sahibi olmanız gerekir. Türkiye'de öneki GS1 Türkiye verir ve üyelik koşullarını kendi usul ve esaslarında yayımlar. Lojistik hizmet sağlayıcı sizin adınıza birim oluşturuyorsa numarayı kimin vereceğini alıcı şartı ile birlikte netleştirin.

SSCC ile GTIN arasındaki fark nedir?

GTIN bir ürün tipini, SSCC tek bir taşıma birimini tanımlar. Aynı üründen on palet çıkarsanız ürün kodu ortak kalır, ama her palet kendi SSCC'sini taşır. Alıcı paleti okuyup içeriğini sevk bildirimi veya etiketteki ek alanlardan öğrenir.

Her koliye SSCC gerekir mi?

Hayır, palet içindeki koliler çoğunlukla GTIN taşıyan ürün etiketiyle yeter. Tek başına kargoya verilen koli ise bir lojistik birimdir ve SSCC'li etiket alabilir. Koli düzeyinde numara isteyip istemediğini alıcı şartnamesi belirler.

Normal Code 128 etiket GS1-128 yerine geçer mi?

Hayır. GS1-128 aynı kod ailesinden gelir, ama başlangıçta FNC1 karakteri ve uygulama tanımlayıcılarıyla yapılanmış veri taşır. Düz Code 128 ile basılan numara gözle benzer görünse bile GS1 şartını karşılamaz ve alıcının otomatik okuması reddedebilir.

Palet etiketinde QR veya DataMatrix kullanabilir miyim?

GS1 Lojistik Etiket Kılavuzu'nun 2019 sürümü, GS1 2D barkodları GS1-128'in yanında tamamlayıcı olarak anlatır; DataMatrix ya da QR bu kılavuzda GS1-128'in yerine geçmez. Otomotiv gibi kendi standardı olan zincirlerde durum farklı olabilir. Karar için alıcı şartnamesi esastır.

Etiketi İlk Sevkiyattan Önce Netleştirelim

Elinizde bir şartname varsa ilk iş onu yukarıdaki alan tablosuyla karşılaştırmaktır; çoğu eksik bu aşamada görülür. Numarayı kimin üreteceği ve hiyerarşinin nerede tutulacağı netleşmeden şablon tasarlamak boşa emek olur.

Mersin merkezli yazılım ekibi olarak palet kurma ekranı, SSCC sayacı ve etiket basımını mevcut programınızın yanına yazıyoruz. Ücretsiz online keşif görüşmesi için şartnamenizle birlikte iletişime geçin veya WhatsApp'tan yazın, en geç 24 saat içinde dönüş yaparız. Teslim sonrası 15 gün ücretsiz hata düzeltme sözleşmede yazılıdır.